طراحی صحنه نمایش کمدی اشتباهات (ماکت سازی)

فضاسازی برای يک نمايش و تبديل فضای غيرمرئی متن نمايشی به شکل ديداری روی صحنه را طراحی صحنه می­ناميم.

طراحی صحنه يعنی فضاسازی برای يک نمايش که در آن فضای فيزيکی به کمک خط، سطح و حجم و فضای احساسی به وسيله رنگ و نور روی صحنه خلق می­شود. طراحی صحنه ايجاد و خلق فضاست. فضایی همگون با سبک و شيوه اجرای نمايش، هماهنگ با متن مورد نظر کارگردان و متناسب با زمان و مکان وقوع داستان. در طراحی صحنه، فضای فيزيکی به کمک رنگ و نور القا شده و در نهايت با لباس و گريم و لوازم صحنه و موسيقی کامل می­شود.

طراحی صحنه از بدو پيدايش نمايش، يکی از عوامل و عناصر اصلی آن بوده است. وقتی چند هزار سال پيش در يونان باستان «اشيل» يکه تاز صحنه تئاتر عصر خود به تنهايی و يا به کمک يک نفر ديگر نمايش را از ابتدا تا انتها اجرا می­کرد، کارگردان و طراح صحنه به معنی امروزی وجود نداشت. اشيل، هم کارگردانی می­کرد و هم طراحی و هم بازيگری در واقع همه اين موارد بی آن­که مستقيماً نامی از آن­ها برده شود انجام می­گرفت. وقتی در قسمت انتهای صحنه پنج در تعبيه می شد نه شش در و نه چهار در و يا وقتی ماشين­آلات مختلف در روی صحنه مورد استفاده قرار می­گرفت و يا وقتی برای هر نقشی ماسک به خصوصی مورد استفاده قرار می­گرفت در واقع طراحی صحنه صورت می‌گرفته است و يا هنگامی که بازيگر از در وسط در قسمت انتهايی صحنه وارد می­شد و پس از به چپ و راست رفتن در مرکز صحنه می‌ايستاد و تمام توجه تماشاگران و يا بهتر است بگوييم شرکت­کنندگان را به خود جلب می­کرد، در واقع به کار خود ميزانسن می­داده و کارگردانی می­کرده است. اين وضعيت در طول تاريخ کم و بيش ادامه داشت تا اين که نمايش­های قرون وسطايی تحولی تازه در عرصه طراحی صحنه تئاتر به وجود آورد. اين نمايش­ها که در قالب اجرای صحنه ای و خيابانی(کارناوالی) اجرا می­شدند، شکل بديعی از صحنه‌پردازی را به وجود آوردند. نمايش­های قرون وسطايی که بر مبنای داستان­ها و روايت­های مذهبی نوشته می­شدند، در داخل و يا خارج کليساها اجرا می­شدند. تنوع در طراحی صحنه مشتمل بر صحنه­های بهشت، دوزخ و برزخ همراه با جلوه­های ويژه جذاب و تأثيرگذار، برای خود جايگاه مستقلی در يک مجموعهٔ نمايشی پيدا کرد و جزو تفکيک ناپذير آن شد. به طوری که امروزه بعيد است نمايشی بدون داشتن طراحی صحنه به روی صحنه برود.

طراحان صحنه امروز ديگر نقاش صحنه نيستند تا صحنه­ای خيالی و رؤيايی برای تئاترهای تشريفاتی طبقه اشراف نقاشی کنند. بلکه معمارانی هستند آشنا به تکنولوژی روی صحنه که در پی ايجاد فضا و جو نمايش هستند. امروزه هدف طراح صحنه برانگيختن تحسين و تشويق تماشاچی برای ديدن يک معماری زيبا و دلفريب نيست. بلکه هدف هرچه بيشتر نزديک­تر کردن فضای صحنه به حال و هوای نمايش است.

اجرایی که در این ویدیو به تصویر کشیده شد را می‌توان نمونه‌ای امروزی از طراحی صحنه دانست. در باب یکی از مهم‌ترین نکته‌های این ویدیو که در متنی که گذشت هم به آن اشاره شد باید گفت ارتباط متن نمایشی و صحنه‌ی طراحی‌شده حیاتی‌ست. این شاید در نگاه اول بدیهی به نظر برسد، اما در تئاتر امروز کم پیش نمی‌آید که صحنه ساز خودش را می‌زند و پر می‌شود از ایده‌های نامربوط به متن. گویی کارگردان یا طراح، اثر را فدای نشان‌دادن ذوق خود کرده است. این مورد موضوع بحث «ریکاردو هرناندز» در یکی دیگر از ویدیوهای ما نیز هست که می‌توانید آن را در وبسایت گروه هنری پژواک مشاهده کنید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *