تنفس در عروسک گردانی

هنر عروسک گردانی هنری است که می‌توان گفت از هزاران سال پیش معمول بوده است . لکن کسی نمی‌داند در کجا و در چه زمانی عروسک‌ها بوجود آمده‌اند. اما آنچه به تحقیق معلوم شده این است که در جوامع اولیه عروسک‌ها برای مقاصد مذهبی استفاده می‌گردید.
«شَمَنیسم» علم تحقیق درباره انسان‌هایی است که قدرت مافوق بشری دارند و به فردی که دارای این علم است، شمن یا شامان گفته می‌شود . شَمَنیسم یکی ازعوامل پیدایش نمایش عروسکی است. شمن یا شامان و یا رهبر قبیله از غار صدای وحشتناک در می‌آورده و ماسک می‌زده، آنگاه به تدریج ماسک‌ها متحرک شده و عروسک به‌وجود آمده است. کاهن‌ها داخل بت‌ها می‌رفتند و با سر و صدا و حرکت دست سعی در زنده نشان دادن بت داشتند .
رهبران مذهبی آن دوره‌ها ماسک‌ها و اشکال متحرکی را به‌عنوان سمبل خدایان خود به‌کار می‌بردند و از نوعی صفات مرموز آن‌ها مردم را به حال ترس و وحشت نگاه می‌داشتند تا قدرت و نفوذ را برای خود به دست بیاورند و طبعاً اسرار ابهام آمیز عروسک‌ها را با مهارتی تمام حفظ می‌کردند.
اما امروز مرزهای تئاتر عروسکی گسترش پیدا کرده و کیفیت شیء‌بودگی عروسک می‌تواند حتی عمقی فلسفی و معرفت‌شناختی به اجراها بدهد. چنان که حمیدرضا اردلان در تئاتر ترانس مدرن به گوشه‌هایی از آن می‌پردازد(تئاتر ترانس مدرن، قصد گذر از تئاتر مدرن را دارد و در عین حال می‌خواهد در دنیای معاصر حضور داشته باشد، این حضور از ویژگی‌های آیینی برخوردار است و مخاطب آن صرفاً انسان‌ها نیستند، اشیا و به ویژه عروسک‌ها می‌توانند مخاطب این تئاتر باشند).
اما آنچه در این مطلب اهمیت پیدا می‌کند گذر بر تاریخ تئاتر عروسکی نیست. بلکه بیشتر تماشای بخشی از تمرین‌های یکی از گروه‌های عروسکی امروزی است. گروهی که با تکیه بر جنبه‌های خاصی از عروسک، سعی در زنده‌نمایی آن دارد.
اگر بخواهیم تعریفی از عروسک‌گردانی(puppetry) یا در چارچوب‌های نمایش در ایران، خیمه‌شب‌بازی، ارائه کنیم، به نقل از دو هنرمند تصویر شده در این ویدیو چنین است:«شیئی که در برابر تماشاگر بازی داده می‌شود»
عروسک به‌نوعی سعی در بازنمایی حضور بازیگر روی صحنه دارد. طبعاً توانایی‌های عروسک‌ها هر چه هم پیشرفت کرده باشد، منجمد است. حالا آنچه اهمیت پیدا می‌کند روند حیات‌بخشیدن به عروسک است. اینکه عروسک چطور برای مخاطب زنده می‌شود. در این ویدیو زندگی عروسک با تأکید بر یک فرآیند حیاتی زندگی می‌یابد، تنفس.
وقتی که به زنده‌بودن فکر می‌کنیم، تنفس شاید ابتدایی‌ترین چیزی باشد که به ذهن‌مان می‌رسد و در عین حال اصلی‌ترین نشانه. ترکیب حرکاتی که نشانگر تنفس است و موسیقی آکاردئون توهمی کامل از فرآیند تنفس خلق می‌کند و حضور سکوت، به کوچک‌ترین صداها هم معنا می‌دهد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *